Werk, inkomen & financiën - De Route Wijzer

Ja, u mag werken in Nederland.
Vluchtelingen die onder de Richtlijn tijdelijke bescherming Oekraïne vallen, mogen betaald werk doen in Nederland zonder werkvergunning.
Voor vluchtelingen met de Oekraïense nationaliteit is de Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) verlengd tot 4 maart 2026.
Wat heeft u nodig om te kunnen werken: een Burgerservicenummer (BSN), een geldig paspoort of identiteitsbewijs, een bewijs van verblijf (sticker of O-document van de IND), een Nederlandse bankrekening.

Rechten en regels: vluchtelingen die onder de Richtlijn tijdelijke bescherming Oekraïne vallen, mogen arbeid in loondienst verrichten in Nederland zonder werkvergunning.
Wat werkgevers moeten doen: als werkgever moet je de nieuwe werknemer melden bij het UWV, arbeidsovereenkomst opstellen, hetzelfde loon betalen als Nederlandse werknemers.
Bescherming tegen uitbuiting: vluchtelingen die te weinig betaald krijgen of gevaarlijk werk moeten doen, kunnen bellen met de Nederlandse Arbeidsinspectie op 0800 5151 (gratis).

Ja, dat mag.
Vluchtelingen uit Oekraïne die onder de Richtlijn tijdelijke bescherming Oekraïne vallen, mogen vrijwilligerswerk doen zonder werkvergunning.
Wat is nodig: de organisatie moet een vrijwilligersverklaring aanvragen bij UWV, vrijwilligerswerk heeft een algemeen maatschappelijk belang, het mag geen betaald werk vervangen.
Voordelen van vrijwilligerswerk: Nederlandse taal oefenen, nieuwe mensen ontmoeten, werkervaring opdoen, bijdragen aan de samenleving.

Wat is leefgeld: als je als vluchteling uit Oekraïne in Nederland komt, krijg je geld voor eten, kleding en andere persoonlijke uitgaven.
Dat heet leefgeld.
Drie onderdelen: kleedgeld (€62,66 per persoon per maand), eetgeld (alleen als u geen maaltijden krijgt in de opvang), extra toelage (€80,91 bij gastgezin).
Voorwaarden: inschrijving bij gemeente Borne in de BRP, Nederlandse bankrekening, geen eigen inkomen van 18+ jaar.

Er kunnen verschillende redenen zijn waarom uw leefgeld is veranderd.
Als u bent gaan werken: als een vluchteling van 18 jaar of ouder gaat werken, wordt het leefgeld van het hele gezin stopgezet.
Het maakt niet uit hoe hoog uw inkomen is.
Gezinssamenstelling is veranderd: het leefgeld hangt af van het aantal personen in uw gezin.
Kleine gezinnen krijgen per persoon meer eetgeld dan grote gezinnen.
Verandering in woonsituatie: als u bij een gastgezin woont, krijgt u extra toelage, in gemeentelijke opvang met maaltijden krijgt u geen eetgeld.

💡 Gratis hulp beschikbaar: voor gratis advies en hulp bij het oplossen van uw schulden gaat u naar uw gemeente.
Elke gemeente heeft hiervoor een eigen regeling.
🗣️ Eerste stappen bij geldzorgen: neem contact op met Geldfit (u kunt daar, gratis en anoniem, met al uw vragen terecht.
📞 Kijk op www.geldfit.nl of bel naar 0800-8115), ga naar uw gemeente voor advies en hulp, maatschappelijk werk kan u ook helpen.
Mogelijke oplossingen: minnelijk akkoord met schuldeisers, betalingsregeling, schuldhulpverlening, gedeeltelijke kwijtschelding.

📞 Eerste hulp: neem contact op met gemeente Borne (alle gemeenten hebben schuldhulpverlening), bel Geldfit: 0800-8115 (gratis en anoniem advies), ga naar het Juridisch Loket voor juridische informatie.
Eigen bijdrage bij werk: vluchtelingen uit Oekraïne met een baan of eigen inkomsten betalen sinds 1 juli 2024 mee aan hun opvang in een gemeente.
Bescherming tegen armoede: om werken te laten lonen, wordt met de hogere eigen bijdrage vanaf 1 oktober 2025 ook een 115%-norm ingevoerd.
Dit betekent dat u altijd meer overhoudt dan alleen leefgeld.

Ja, er is hulp beschikbaar.
Wanneer moet u belastingaangifte doen: als je werkt en geld verdient in Nederland, moet je meestal belastingaangifte doen.
Dit geldt ook als je een uitkering krijgt.
Waar krijgt u hulp: de Belastingdienst biedt hulp bij de belastingaangifte, VluchtelingenWerk Nederland heeft spreekuren, voor het aanvragen van toeslagen en voor het regelen van belastingen, heb je een DigiD nodig.
Belangrijk: het leefgeld telt niet mee als inkomen voor de belastingaangifte.

Meestal niet nodig: vanaf 1 juli 2022 is er voor vluchtelingen uit Oekraïne de Regeling Medische zorg Oekraïne (RMO).
Dit betekent dat u als vluchteling uit Oekraïne recht heeft op gratis medische basiszorg.
Alleen bij eigen zorgverzekering: kiest u er toch voor om een Nederlandse zorgverzekering af te sluiten, bijvoorbeeld omdat u een aanvullende verzekering wilt?
Dan kunt u misschien zorgtoeslag krijgen.
Voorwaarden voor zorgtoeslag: u heeft een Nederlandse zorgverzekering, u voldoet aan de inkomenseisen, status van tijdelijke bescherming is voldoende tot 4 maart 2026.

Huurtoeslag: woont u in Nederland in een huurhuis?
📍 En staat u op dit adres ingeschreven bij uw gemeente?
Dan kunt u huurtoeslag krijgen.
U heeft geen verblijfsvergunning nodig tot 4 maart 2026.
Kindgebonden budget: kindgebonden budget is een bijdrage in de kosten voor uw kinderen tot 18 jaar.
U kunt het krijgen als u voldoet aan de voorwaarden.
U moet wel eerst kinderbijslag ontvangen van de SVB.
Kinderopvangtoeslag: voor werkende ouders beschikbaar om kinderopvang te kunnen betalen.

Ja, gemeente Borne heeft een speciale regeling: gemeente Borne wil deze ongelijkheid opheffen en biedt Oekraïense vluchtelingen een tegemoetkoming aan in de studiekosten, zodat zij mogelijkheden krijgen om in Nederland te studeren.
Voorwaarden: zij moeten bijvoorbeeld bij gemeente Borne zijn ingeschreven en verblijven in een opvang of bij inwoners van gemeente Borne.
Ook mogen zij niet ouder zijn dan 30 jaar, aanvragen bij opvanglocatie Maria Mediatrix.
Waarom is dit belangrijk: veel Oekraïense oorlogsvluchtelingen werken of willen studeren in Nederland.
Dat vergroot voor hen de kans om -na beëindiging van de oorlog- bij te dragen aan de wederopbouw van hun vaderland.

Gemeente Borne: algemeen 14 0544, voor hulp met werk: werkgeversservicepunt.
Landelijke hulplijnen: Geldfit (schuldhulp) 0800-8115, Arbeidsinspectie 0800-5151, Belastingdienst (zie belastingdienst.nl).
VluchtelingenWerk Nederland: spreekuren en ondersteuning, zie vluchtelingenwerk.nl voor contactgegevens.
💡 Online informatie: RefugeeHelp.nl (complete gids voor Oekraïense vluchtelingen), Juridischloket.nl (gratis juridisch advies).

Veelgestelde vragen